51 Światowy Kongres Tunelowy WTC 2025 odbył się w Sztokholmie w Szwecji od 10 do 15 maja br. Kongres zorganizowano pod hasłem „Tunneling into a Sustainable Future” . Wydarzenie koncentrowało się na zrównoważonym rozwoju z jednoczesnym naciskiem na międzynarodową współpracę w branży tunelowej. Podczas kongresu zaprezentowano najnowsze i innowacyjne rozwiązania technologiczne w dziedzinie budownictwa podziemnego. W wydarzeniu tym wzięło udział około 3000 uczestników (rekord) i 160 wystawców z całego świata. W materiałach konferencyjnych opublikowano 500 artykułów technicznych. W programie znalazły się: prezentacje, sesje plakatowe, wizyty techniczne na miejscu i imprezy towarzyskie, które oferowały liczne możliwości dzielenia się wiedzą i nawiązywania kontaktów. Główny nacisk położono na włączenie Celów Zrównoważonego Rozwoju Organizacji Narodów Zjednoczonych (UN SDGs) do wykorzystania przestrzeni podziemnej i rozwoju infrastruktury.
51. Zgromadzenie Ogólne ITA
Kluczowym punktem 51. Zgromadzenia Ogólnego Międzynarodowego Stowarzyszenia Tunelowania i Przestrzeni Podziemnej (ITA-AITES) był ważny okres przejściowy dla organizacji. Przy obecności kworum Państw Członkowskich, Zgromadzenie ratyfikowało najważniejsze nominacje i zmiany organizacyjne. Andrea Pigorini z Włoch został wybrany na prezydenta ITA na kadencję 2025-2028, zastępując Arnolda Dixa, który obecnie pełni funkcję Past-President w Executive Council przez najbliższe trzy lata. Helen Roth objęła stanowisko Dyrektora Wykonawczego ITA, a WTC 2025 był jej pierwszym Zgromadzeniem Ogólnym w tym charakterze. Zgromadzenie powitało również Papuę-Nową Gwineę jako 81. kraj członkowski ITA. Była prezydent ITA Jinxiu „Jenny” Yan (2019–2022) została mianowana doradcą ITA i Executive Council. Ponadto pięciu profesjonalistów z branży tunelowej zostało uhonorowanych tytułem ITA Fellows za wyjątkowy wkład w branżę: Ray Stirling (USA), Rakesh Kumar Khali (Indie), Giuseppe Lunardi (Włochy), Kari Korpela (Finlandia) i Randall Essex (USA). W przyszłym roku Montreal będzie gościł WTC 2026, następnie Antwerpia w Belgii w 2027 roku a Singapur wygrał przetarg na organizację WTC 2028.
Najważniejsze informacje o 51. zgromadzeniu ogólnym ITA:
- Nowy Prezydent ITA: Andrea Pigorini (Włochy), którego trzyletnia kadencja rozpocznie się w 2025 r.
- Nowi Wiceprezydenci: Klaus Rieker (Niemcy, Pierwszy wiceprezydent), Sanja Zlatanic (USA), Damian McGirr (Wielka Brytania)
- Nowi członkowie Executive Council – Rady Wykonawczej: Elena Chiriotti (Francja), Nobuharu Isago (Japonia), Zhigou Zhang (Chiny), Hamdi Aydin (Turcja), Johan Mignon (Belgia)
- Nowy Dyrektor Wykonawczy: Helen Roth (pierwsze Zgromadzenie Ogólnew tej roli)
- Nowy kraj członkowski: Papua-Nowa Gwinea, 81. kraj członkowski ITA
Polska była reprezentowana przez Annę Siemińską – Lewandowską (fot. 1), Przewodniczącą Podkomitetu Budownictwa Podziemnego Polskiego Komitetu Geotechniki, która to organizacja w ITA funkcjonuje pod nazwą Polish Tunnelling Association oraz przez Monikę Mitew-Czajewską członka Executive Council w kadencji 2022 – 2025. Wyjątkowo liczna była w tym roku polska delegacja – w sumie ponad 40 osób. Byli to przedstawiciele uczelni (Politechnika Warszawska), instytutów badawczych (ITB), biur projektowych związanych z budową tuneli w Polsce, firm wykonawczych i producentów. Dzięki sponsorowi firmie Herrenknecht w WTC 2025 uczestniczyła duża grupa studentów specjalności Mosty i Budowle Podziemne z Wydziału Inżynierii Lądowej Politechniki Warszawskiej. Na zdjęciach (fot. 2 i fot. 3) polska delegacja z dr Martinem Herrenknechtem oraz studenci z Dymitrem Petrow-Ganewem. W materiałach konferencyjnych opublikowano dwa artykuły z Polski: W. Bogusz, T. Godlewski, A. Siemińska-Lewandowska, Impact of tunnelling on existing structures – a new national guideline in Poland oraz E. Roguska, R. Russo, Tunnel portal design in the demanding geotechnical conditions of Carpathian Flysch.
Ceremonię otwarcia kongresu prowadził znany szwedzki prezenter i aktor Johan Wester nadając tej uroczystości niespotykane jak dotąd podczas Kongresów Tunelowych luz, lekkość, humor i dowcip. Zgromadzonych powitała Nina Larsson, Minister ds. Równości Płci i Aktywności Zawodowej. Nina Larsson zwracając się do międzynarodowej publiczności, podkreśliła zaangażowanie Szwecji na rzecz bezpieczeństwa, równości i zrównoważonego rozwoju w miejscu pracy. Podkreśliła, że eliminacja z miejsc pracy ofiar śmiertelnych jest najwyższym priorytetem dla szwedzkiego rządu i wskazała na niedoskonałości systemowe w zarządzaniu środowiskiem pracy jako częste przyczyny wypadków. Następnie Per Vedin, Prezydent Swedish Rock Engineering Association i ITA Member Nation Representative powitał wszystkich delegatów, wyrażając zaszczyt bycia gospodarzem WTC 2025. Podkreślał niedochodowy, apolityczny charakter ITA, którego motorem działania jest pasja do uprawianego zawodu. Podziękował wielu uczestnikom – organizatorom, prelegentom, recenzentom, członkom Grup Roboczych ITA i sympatykom – uznając, że kongres należy do osób zaangażowanych w działalność ITA. Zachęcał uczestników do doceniania więzi międzyludzkich, odwołując się do szwedzkiej tradycji „fika” jako metafory wspólnych chwil. Historię powstawania ITA i udział w niej Szwecji przypomniała Annika Nordmark, ambasador Swedish Tunnelling Association i były członek Executive Council. Przypomniała konferencję krajów OECD z 1970 roku i Międzynarodowe Sympozjum z 1977 roku kiedy po raz pierwszy mówiono o wykorzystaniu przestrzeni podziemnej. Szwecja miała znaczny udział w organizacji obydwu wydarzeń. Wystąpili również z powitaniem prezydent ITA w kadencji 2022 – 2025 Arnold Dix i nowo wybrana Executive Director Helen Roth z Norwegii. Tradycyjnie podczas otwarcia kongresów tunelowych wygłaszany jest Muir Wood Lecture na pamiątkę pierwszego prezydenta ITA Sir Allana Muir Wooda. W tym roku jako prelegent został wybrany prof. Heinz Ehrbar z ETH w Zurychu, a tytuł wykładu to: „Kluczowe czynniki sukcesu w projektowaniu i budowie dużych obiektów podziemnych”. Jego prezentacja dotyczyła krytycznych elementów i wyzwań projektowych uwzględniających bezpieczeństwo konstrukcji i robót, wpływ na środowisko, jakość techniczną projektów i standardy wykonania. Zwrócił uwagę, że spełnienie tych wszystkich wymagań wiąże się z wysokimi kosztami realizacji i często sprawia, ze projekt jest nierentowny. To powoduje powstanie konfliktów na linii inwestor-projektant. Pełny tekst wykładu można znaleźć na stronie https://about.ita-aites.org/publications/muir-wood-lecture . Nowością był ITA Think Tank Suistanability poświęcony problemom zero emisji i jak do tego dążyć. Obrady techniczne odbywały się w czterech równoległych sesjach, w sąsiadujących salach, tak, aby można było łatwo wysłuchać prezentacji z różnych sesji. Tematyka sesji, odpowiadająca tematyce zgłaszanych referatów była następująca:
- Innowacje w tunelowaniu (Innovating Tunnelling)
- Bezpieczeństwo robót podziemnych (Safety underground)
- Wykorzystanie przestrzeni podziemnej (Use of underground space)
- Rozpoznanie i ocena parametrów podłoża (Investigation and ground characterisation)
- Planowanie i projektowanie przestrzeni podziemnej (Planning and design of underground space)
- Metoda konwencjonalna budowy tuneli (Conventional Tunnelling)
- Zmechanizowane metody budowy tuneli (Mechanised Tunnelling)
- Konstrukcje podziemne o złożonej geometrii, w tym szyby i rampy (Complex geometries including shafts and ramps)
- Iniekcje i kontrola napływu wody gruntowej (Grouting and groundwater control)
- Aparatura pomiarową i monitoring (Instrumentation and monitoring)
- Eksploatacja, kontrola I utrzymanie (Operation, inspection and maintenance)
- Aspekty kontraktowe, finansowanie i zarządzanie ryzykiem (Contractual aspects, finansing and risk management)
- Wpływ zmian klimatycznych (Impact from climate change)
Podczas sesji dotyczących rozpoznania geotechnicznego wyodrębniono rodzaje podłoża np. rozpoznanie w skałach i w gruntach, a także planowanie i projektowanie przestrzeni podziemnej w skałach i w gruntach. W sesjach poświęconych metodzie konwencjonalnej wydzielono płytkie tunele i tunele o dużych rozpiętościach przekroju poprzecznego, beton natryskowy oraz obudowę wstępną. W zmechanizowanych metodach budowy tuneli oddzielnie omawiano tunelowanie w twardych skałach (TBM for hard rock tunnelling), a oddzielnie nowe technologie w TBM, wyzwania związane z trudnymi warunkami geologicznymi i studia przypadków.
Wszystkie obrady odbywały się w położonym na przedmieściach Sztokholmu Centrum Kongresowym Stockholmsmässan, do którego był szybki dojazd koleją z centrum miasta. Tam też podawano lunche i przerwy kawowe i co ciekawe wszystko serwowano w jednorazowych opakowaniach, kubkach, co przy 3 tysiącach uczestników było wygodne i jak przystało na Szwecję ekologiczne. Organizatorzy zadbali również o program kulturalny. Powitalny bankiet odbywał się w Ratuszu (City Hall), w sali gdzie podawany jest obiad noblowski dla1500 gości. Widok tej sali na fot. 4, a na fot. 5 na dziedzińcu część polskiej delegacji.
